APiOP:Powstanie i działalność firmy

Z Wiki Rafał (ert16) Trójniak

Spis treści

Istotne

Rodzaj firmy : spółka komandytowa

Koncesje : Działalność nie wymaga koncesji

Rynek : firma działa na rynku Europejskim

Oficjalna pełna nazwa firmy : IRIS Group Józef Klamka sp. k.

Informacje wstępne

Cel i okoliczności powstania firmy

IRIS Group (International Rocketry Industry Suppliers) to firma projektująca i produkująca silniki rakietowe dla przemysłu aeronautycznego i kosmicznego. Firma została założona przez dwóch ambitnych studentów Akademii Górniczo-Hutniczej jako spółka komandytowa. Wybór takiej formy prawnej wynikał z prostego faku, że jeden z założycieli posiadał pieniądze, a drugi umiejętności. Celem jej istnienia jest zaopatrywanie cywilnego rynku aeronautycznego w najwyższej jakości technologie napędów rakietowych. W czasach burzliwego rozwoju prywatnego rynku kosmicznego konieczne jest tworzenie wydajnych i niezawodnych napędów, by świat mógł kiedyś zrealizować wizję Gene'a Roddenberry - 'śmiało podążać tam, gdzie nie dotarł żaden człowiek'.

Działalność przedsiębiorstwa

Rynek, w jakim działa IRIS Group jest rynkiem specjalistycznym. Docelowa grupa odbiorcza produktów i usług firmy to zarówno duże koncerny kosmiczne i aeronautyczne- NASA, ESA, Roscosmos, jak i mali producenci cywilni - tacy jak uczestnicy zakończonego już konkursu Ansari X PRIZE, czy aktualnego Google Lunar X PRIZE.

Produkty, które oferuje firma dzielą się na dwie kategorie:

  • Projekty układów napędów rakietowych
  • Gotowe silniki rakietowe (w tym według autorskich projektów IRIS Group)

Firma produkuje silniki i sprzedaje projekty na zamówienie, równocześnie prowadząc własne prace badawcze. Niektóre z tych prac IRIS Group planuje w przyszłości zlecać zewnętrznym zesopołom naukowców i inżynierów.

Forma prawna

IRIS Group w świetle prawa polskiego jest spółką komandytową. Spółka ta to spółka osobowa, w której odpowiedzialność wobec wierzycieli za zobowiązania spółki podzielona jest między dwie grupy osób:

  • Komplementariusze - odpowiadają bez ograniczenia
  • Komandytariusze - ich odpowiedzialność ograniczona jest do kwoty komandytowej, zapisanej w umowie spółki. Ponadto, komandytariusze nie mają prawa podejmować decyzji ważnych dla całej spółki inaczej niż na zasadzie pełnomocnictwa, które wiąże się z utratą ograniczonej odpowiedzialności i odpowiadaniem na równi z komplementariuszami. W każdej chwili komandytariusz ma prawo wglądu do ksiąg handlowych.

W obu tych grupach musi się znaleźć przynajmniej jeden z wspólników zakładających spółkę.

W przypadku spółek komandytowych polskie prawo wymaga spełnienia pewnych dodatkowych kryteriów formalnych:

  • Nazwa spółki powinna ujawniać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy oraz zawierać oznaczenie "spółka komandytowa" (przy jednoczesnej możliwości stosowania w obrocie skrótu "sp. k."). W naszym przypadku pełna nazwa firmy to IRIS Group Józef Klamka, sp. k.
  • Umowa spółki powinna być zawarta na piśmie, w formie aktu notarialnego.

Przeprowadzone postępowanie przygotowawcze

Pomysł na działalność zrodził się w umysłach założycieli jako praktyczna realizacja wizji rozwoju ludzkości i eksploracji kosmosu. W trakcie przygotowań do założenia firmy konsultowaliśmy się prywatnie (drogą elektroniczną) z pracownikami NASA oraz ESA. Bardzo dużo pomocy w zakresie technicznych możliwości produkcji otrzymaliśmy od inż. B. Żesławskiego z TRC Jet Propulsion Division w Kielcach oraz konsultantów naukowych z centrali TRC w Krakowie. Współpraca z przedstawicielami TRC pozwoliła nam określić liczbę i rodzaj potrzebnych pracowników, koszta rozpoczęcia działalności, oszacować potrzebne wyposażenie oraz przestrzeń roboczą. Ponadto oceniliśmy, że posiadany przez nas lokal nadaje się na halę produkcyjno-montażową z zapleczem biurowym.

Rozpoznanie rynku było procesem złożonym. Stwierdziliśmy, że przemysł aeronautyczny przeżywa powolny wzrost związany z pojawieniem się prywatnych konstruktorów pojazdów suborbitalnych (konsekwencja konkursu Ansari X PRIZE). Firma TRC planuje wejść na dopiero co powstający rynek turystyki suborbitalnej i orbitalnej i zgłasza zapotrzebowanie na nowoczesne technologie napędowe. Ponadto, obecny klimat polityczny sprzyja oddzielaniu gospodarki euroazjatyckiej od Stanów Zjednoczonych, co zwiększa szanse na uzyskanie kontraktu z koncernami ESA i Roscosmos. Jako producent specjalistyczny, IRIS Group ma niewielką konkurencję na rynku europejskim. Firma stara się także o dotacje ze strony Unii Europejskiej i rządu Rzeczpospolitej Polskiej w związku z konstruktywnym wpływem na rozwój innowacyjnych technologii na skalę kraju i kontynentu.

Znając już swoje docelowe miejsce i możliwość jego osiągnięcia, przystąpiliśmy do załatwiania spraw formalnych związanych z prawną rejestracją spółki. Konsultowaliśmy się przy tym z członkami naszych rodzin, którzy posiadają wykształcenie bądź doświadczenie prawnicze. Szczegółowe kroki prawne związane z zakładaniem działalności opisuje kolejna część tego dokumentu.

W czasie przeprowadzania wszystkich powyższych procesów opracowaliśmy też samodzielnie logo firmy oraz kosztorys pierwszego samodzielnego projektu - dyszy aerostożkowej do cywilnych rakiet meteorologicznych, którego publiczna prezentacja została zaplanowana jako forma pierwszej reklamy firmy.

Rejestracja firmy

Ta część dokumentu opisuje proces zakładania firmy, relacjonowany w czasie teraźniejszym.

Notariusz

Wybieramy się do notariusza by spisać umowę pomiędzy członkami spółki, uiszczamy następujące opłaty :

  • opłatę notarialną zgodnie z cennikiem notariusza
  • podatek od czynności cywilno-prawnych w wysokości 0.5% kapitału założycielskiego.

Krajowy rejestr sądowy

Składamy wniosek numer KRS-W1 o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Składamy również formularze KRS-WM w celu ustalenia przedmiotu działalnosci, oraz KRS-WC w celu zgłoszenia wspólników Otrzymujemy zaświadczenie o wpisie do 14 dni od zgłoszenia wniosku.

Wnosimy opłatę za zgłoszenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w wysokości 100 PLN.

Wojewódzki urząd statystyczny

Składamy wniosek o umieszczenie w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki i przydzielenie numeru REGON

Wypełniamy formularz [RG-1] i składamy go wraz z zaświadczeniem o wpisie do KRS.

Urząd skarbowy

W celu uzyskania numeru NIP wypełniamy formularz [NIP-2] i składamy go w urzędzie skarbowym.

Dodatkowo dla każdego wspólnika składamy po jednym egzemplarzu wypełnionego formularza [NIP-D].

Pieczątka firmy

Pieczątka powinna zawierać :

  • Nazwę firmy
  • Adres firmy
  • Numer REGON
  • Numer NIP

Bank

Zakładamy firmowe konto w banku. Po wybraniu odpowiedniego banku podpisujemy umowę. Podczas zakładania rachunku może nam się przydać :

  • Zaświadczenie o zarejestrowaniu firmy z KRS
  • NIP
  • REGON
  • Pieczątka firmy
  • Umowa firmy
  • Dowody osobiste wszystkich wspólników

Formy opodatkowania

Dla spółki komandytowej dopuszczalna jest tylko jedna forma opodatkowania czyli opodatkowanie na zasadach ogólnych z pełną księgowością. Zarówno komplementariusz jak i komandytariusz są w naszym przypadku osobami fizycznymi, więc każdy z nich jest płatnikiem PIT i rozlicza się we własnym zakresie. Przychody i koszty każdy z nich powinien rozliczać według proporcji podziału zysków ustalonej w umowie założenia spółki. To znaczy, że jeżeli komandytariusz posiada np. 90% udziałów w zysku, to ponosi także 90% kosztów. Oboje są zobowiązani do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy, poczynając od miesiąca, w którym ich dochody przekroczą kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku oraz mają prawo wyboru stawki podatku na zasadach ogólnych (tj. 19% , 30% i 40%) lub stawki liniowej (19 %). Zasady prowadzenia księgowości spółki reguluje ustawa o rachunkowości z dnia 29.09.1994 (Dz.U. Nr 121, poz. 591 tekst ujedn.).

Obowiązki płatnika

Według wymienionej wyżej ustawy obowiązki płatnika to:

  1. prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, w których ujmuje się zdarzenia w porządku chronologicznym i systematycznym
  2. okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów
  3. wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego
  4. sporządzanie sprawozdań finansowych
  5. gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą
  6. poddanie badaniu i ogłoszenie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą

Zalety

  1. Zapisy w księgach handlowych są bardzo dobrym i przejrzystym źródłem informacji do monitorowania kondycji finansowej spółki.
  2. Opłacalne przy dużej skali działalności gospodarczej

Wady

  1. Najbardziej zaawansowana i sformalizowana forma ewidencji księgowej
  2. Skomplikowanie wiąże się z koniecznością zatrudnienia specjalisty lub zlecenia prowadzenia ksiąg handlowych firmie posiadającej odpowiednie uprawnienia – powoduje to dość duże koszty prowadzenia księgowości.

Ponadto spółka jest płatnikiem VAT (ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) ) według stawki 22% i ma obowiązek prowadzić ewidencję podatku VAT (w tym magazynować faktury oraz prowadzić listę faktur).

Zatrudnienie pracowników

Lista stanowisk

W firmie IRIS Group Józef Klamka sp. k. potrzebni są:

  • Prezes (stanowisko obsadzone przez komplementariusza, Józefa Klamkę)
  • Kierownik działu produkcji

Wymagane kwalifikacje:

Wykształcenie wyższe techniczne (preferowane: automatyka i robotyka, mechanika i budowa maszyn, elektrotechnika, technologia chemiczna), minimum 2-letnie doświadczenie na stanowisku kierowniczym, doświadczenie w konstruowaniu silników rakietowych

  • Kierownik działu handlowego

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie wyższe, minimum 5-letnie doświadczenie zawodowe, znajmość cywilnego rynku aeronautycznego, znajomość jak największej liczby języków obcych (przynajmniej angielski i dwa inne)

  • Kierownik działu finansowego

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie wyższe kierunkowe, minimum 5-letnie doświadczenie zawodowe

  • Dwóch inżynierów projektu i produkcji

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie wyższe techniczne, minimum roczne doświadczenie na podobnym stanowisku

  • Sześciu inżynierów wdrożeniowych

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie wyższe techniczne, minimum roczne doświadczenie na podobnym stanowisku

  • Dwóch przedstawicieli handlowych

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie wyższe, znajomość cywilnego rynku aeronautycznego, znajmość jak największej liczby języków obcych (przynajmniej angielski i dwa inne)

  • Referent działu finansowego

Wymagane kwalifikacje

Wykształcenie średnie, znajmość zagadnień podatkowych

  • Konserwator

Wymagane kwalifikacje:

Wykształcenie średnie

Wyszukiwanie i zatrudnianie pracowników

Aby zatrudnić powyższych pracowników firma umieszcza ogłoszenia na popularnch stronach internetowch: www.pracuj.pl, www.praca.pl, www.gazeta.praca.pl, www.allegro.pl wymagając od kandydatów listów motywacyjnych (nie dotyczy stanowisk referent finansowy i konserwator) oraz przeprowadzając rozmowy kwalifikacyjne. Dodatkowo, kandydaci na stanowisko kierownika działu produkcji oraz inżynierów poddawani są kolokwium kwalifikacyjnemu, które sprawdza zarówno wiedzę i doświadczenie z dziedzin związanych bezpośrednio z pracą, jak i umiejętność samodzielnego, nieszablonowego, innowacyjnego myślenia. Ponadto od potencjalnych pracowników wymagamy przedstawienia zaświadczenia o niekaralności.

Wszyscy pracownicy poddawani są badaniom lekarskim na koszt firmy, aby otrzymać zaświadcznie o zdolności do pracy.

Wszyscy pracownicy przchodzą dwa szkolenia BHP: wstępne (3 godz.) oraz stanowiskowe (8 godz.).

Wszyscy pracownicy zatrudniani są na podstawie umowy o pracę na czas określony zawieraną na okres 3-letni w przypadku stanowisk kierowniczych lub okres dwuletni w przypadku pozostałych. W związku z możliwością zaistnienia dużych lub wysoce złożonych zamówień, firma przewiduje zatrudnienie czasowe dodatkowych pracowników na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło.

Firma odprowadzka podatek od wynagrodzeń pracowników oraz należne składki na ubezpieczenie społeczne i Narodowy Fundusz Zdrowia zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem.

Teczka pracownika

Każdy pracownik posiada teczkę podzieloną na trzy sekcje: A, B oraz C.

Zawartość sekcji A (dokumenty związane z ubieganiem się o zatrudnienie):

  • CV
  • List motywacyjny
  • Zaświadczenia z poprzednich miejsc zatrudnienia
  • Zaświadczenie o niekaralności Szablon:FIXME nie wiem, czy taki dokument ma wylądować w teczce? -TeMP.

Zawartość sekcji B (dokumenty związane z nawiązaniem stosunku pracy i przebiegiem zatrudnienia):

  • Umowa o pracę
  • PIT-2
  • Zaświadczenia lekarskie
  • Zaświadczenia o przbyciu szkoleń BHP
  • Dodatkowe uprawnia
  • Kary
  • Nagany
  • Nagrody
  • Informcje dodatkowe (np. urlopy)

Zawartość sekcji C (dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia):

  • Wypowiedzenia
  • Świadectow pracy
  • PIT-11

Wnioski

Forma prawna przedsiębiorstwa

Spółka komandytowa posiada swoje zalety i wady, które wpłynęły na ostateczną postać IRIS Group. Główną zaletą tej formy prawnej było jej podobieństwo do faktycznego podziału między założycielami - jeden z nich miał wizję i umiejętności, a drugi potrzebne środki materialne, co w sposób naturalny pasowało do podziału na komandytariuszy i komplementariuszy. W ten sposób inwestor chroniony jest przed skutkami niepowodzenia przedsięwzięcia a jednocześnie nie ma możliwości przejęcia pełnej kontroli nad spółką wbrew woli prezesa. Kolejną zaletą spółki komandytowej jest stosunkowa swoboda w kształtowaniu wewnętrznej struktury firmy - spora część przepisów ją regulujących jest stosowanych tylko wtedy, gdy umowa spółki nie stanowi inaczej.

Do głównych wad tej formy prawnej należy konieczność prowadzenia pełnej księgowości. Ponadto, umowa spółki i każdy aneks do niej musi mieć postać aktu notarialnego. Wprowadziło to dodatkowy poziom komplikacji w prowadzaniu firmy i ostatecznie zmusiło zarząd do utworzenia sekcji finansowej, w której zatrudniona byłaby osoba obeznana z zagadnieniami podatkowymi. Oczywiście wadą spółki komandytowej, nabierającą coraz większego znaczenia wobec ostatniego złagodzenia zasad tworzenia spółek z o.o., jest też sam fakt, że ktokolwiek w spółce ponosi pełną odpowiedzialnością swoim majątkiem teraźniejszym i przyszłym.

Proces zakładania firmy

Proces zakładania firmy okazał się prostrzy niż z początku się wydawał, jednak pomimo tego wymagał włożenia sporej pracy. Szczególnie kłopotliwy okazał się proces badania rynku i rozpoznawania szans na udany start działalności. Wymagał on poświęcenia czasu na wnikliwe analizy zagranicznych raportów finansowych różnych spółek z branży oraz wykorzystania wszystkich dostępnych znajomości w NASA, ESA i PAN w celu uzyskania koniecznych informacji. Bardzo dużą rolę odegrała firma TRC - bliska współpraca z jej pracownikami pozwoliła zaoszczędzić cenny czas, uzyskać eksperckie opinie na temat szans rozwoju działalności na terenie Polski oraz wyraźnie zaistnieć w świadomości jednego z potencjalnych odbiorców naszych produktów. Ostatni wspomniany rezultat tej współpracy można nawet określić pewnego rodzaju pierwszym sukcesem marketingowym.

Kluczowa w procesie zakładania firmy okazała się serdeczność i uprzejmość wobec urzędników - taka postawa zaoszczędziła wiele czasu traconego przed okienkami i pozwoliła załatwić większość spraw "od ręki". Nieocenione okazały się też szkolenia z aspektów prawnych i organizacyjnych przedsiębiorstw odbyte w czasach studenckich, które pomogły zorientować się w zawiłościach prawnych i uchwycić 'ogólny obraz' zagadnienia zakładania firmy - ze szczegółami pomagały osoby z wykształceniem prawniczym.

Pewnego rodzaju utrudnieniem były też dziwne spojrzenia i wypowiedzi osób postronnych, a nawet urzędników, których dziwił profil planowanej działalności. Wielu ludzi w Polsce wciąż boi się inwestycji w nowoczesne technologie i nie wierzy, że rodzime firmy mogą konkurować na rynku międzynarodowym. Wierzymy jednak, że już w niedługim czasie wszystkie te osoby będą mogły spojrzeć na dynamiczny rozwój firmy IRIS Group i odrzucić lęk przed postępem i ambitnymi przedsięwzięciami.

Warto też wspomnieć, że sporą liczbę dodatkowych formalności oraz dużych wydatków uniknęliśmy dzięki posiadaniu własnego lokalu, który po przejęciu przez IRIS Group przekształcony został w halę produkcyjno-montażową z zapleczem biurowym.

Ogólnie o projekcie

Pomysł projektu oceniamy bardzo pozytywnie. Wierzymy, że zadanie pozostawiane do samodzielnej realizacji jest dużo bardziej skutecznym sposobem nauki niż godziny spędzone na słuchaniu wykładów czy rozwiązywaniu zadań obliczeniowych. Projekt ten pozwolił nam objąć umysłem cały proces zakładania firmy - dzięki temu jesteśmy świadomi tego, z jaką pracą wiąże się rozpoczęcie działalności gospodarczej i w przyszłości będziemy mogli podjąć rozsądne decyzje. Ponadto projekt dał nam możliwość spojrzeć na świat biznesu od strony pracodawcy - zrozumienie jego położenia niewątpliwie może nam też pomóc, gdy my sami będziemy pełnić rolę pracowników.

Korzyści odnieśliśmy także z tytułu nietypowego profilu działalności firmy. Projektowanie i produkcja silników rakietowych wydaje się w Polsce zajęciem conajmniej niezwykłym. Praca ta posłużyła rozpoznaniu, jakie trudności wiążą się z założeniem firmy o takim profilu oraz na jakie rzeczy należy zwracać uwagę przy rozpoczynaniu działalności w przemyśle aeronautycznym. Na kanwie fikcyjnych zdarzeń i procesów zarysowane zostały realne pomysły, faktycznie odbyte poważne rozmowy, realistyczna ocena rynku oraz prawdziwa wizja stworzenia organizacji, dzięki której Polska stanie się jednym z ośrodków cywilnego przemysłu kosmicznego.

Osobiste